Coalitie worstelt met steun
De minderheidscoalitie is weinig populair. Het CDA levert in en komt uit op 13 tot 18 zetels, terwijl de VVD zich redelijk staande houdt met 19 tot 23. Elke wet vraagt om nieuwe bondjes, en dat beeld straalt af op de partijen.
Peilingmaker en politicoloog Tom Louwerse wijst erop dat dat ritselen tot het gevoel kan leiden dat de coalitie van twee walletjes eet. Kiezers vinden het beleid soms te links, soms te rechts. Een deel waardeert juist de teruggekeerde rust en gunt tijd.
Rechts schuift, pvv levert in
Op rechts is een vergelijkbaar patroon te zien, maar dan ten koste van de PVV. Die zakt naar 17 tot 22 zetels. Intussen stijgen JA21 naar 11 tot 15 zetels en Forum voor Democratie naar 10 tot 14.
Volgens Louwerse zet daarmee een lijn door die al bij de verkiezingen zichtbaar was: PVV verloor toen elf zetels, terwijl JA21 en FVD groeiden. Bij rechtse kiezers leeft bovendien de kritiek dat het kabinet-Schoof onvoldoende heeft geleverd op asielbeleid.
Waarom kiezers bewegen
Achter die verschuivingen speelt een herkenbaar motief: ongeduld. Links georiënteerde D66-kiezers willen sneller, uitgesprokener beleid; rechts verwacht harde resultaten op migratie en veiligheid. Minderheidsregeren maakt scherpe keuzes lastiger zichtbaar, wat het gevoel van hinken op twee gedachten voedt.
Tegelijkertijd is er een tegenbeweging: kiezers die juist de relatieve kalmte waarderen na een roerige periode. Zij geven het kabinet het voordeel van de twijfel, zelfs als niet elk dossier in hun richting beweegt. Rust en voorspelbaarheid blijken óók politieke valuta.
Bbb verder omlaag
Achter de grotere partijen blijft het magertjes voor BBB. De BoerBurgerBeweging, die in het najaar nog vier zetels noteerde, staat nu op 1 tot 3. De partij lijkt klem te zitten tussen verharding rechts en profilering op andere thema’s.
Analisten wijzen erop dat issue-urgenties verschuiven: stikstof en landbouw domineren minder, terwijl koopkracht, zorg en migratie nadrukkelijker doorklinken. In zo’n klimaat is het lastiger een breed electoraat vast te houden met vooral een agrarisch profiel.
Andere kleintjes in de plus
Niet iedereen verliest. De Partij voor de Dieren stijgt naar 4 tot 7 zetels en 50Plus staat, na de comeback in de Kamer, op 2 tot 6. Ook SP en Volt doen het iets beter, respectievelijk 3 tot 5 en 1 tot 3.
Stabiliteit vinden we bij ChristenUnie, SGP en Denk, alle drie op 2 tot 4. De spreiding onder kleine partijen onderstreept de fragmentatie: nichethema’s en herkenbare profielen leveren beweging op, zelfs als de grote lijnen in Den Haag traag verschuiven.
Wat zegt de peilingwijzer
De Peilingwijzer voegt peilingen van Ipsos I&O en Verian/EenVandaag samen tot één gewogen gemiddelde. Die weging dempt grillige uitschieters en geeft een stabieler beeld van trends. Het resultaat zie je als bandbreedtes in zetels in plaats van losse, harde scores.
Maker van de Peilingwijzer is politicoloog Tom Louwerse (Universiteit Leiden). Belangrijk om te onthouden: peilingen zijn momentopnames, geen voorspellingen. Ze spiegelen sentiment en beweging, met marges en aannames. De richting vertelt vaak meer dan de exacte score.
